{"id":330,"date":"2012-09-22T20:19:00","date_gmt":"2012-09-22T20:19:00","guid":{"rendered":"http:\/\/blogs.ufrrj.br\/ichsemfoco\/2012\/09\/22\/politica-e-cultura-brasileira-perdem-carlos-nelson-coutinho\/"},"modified":"2026-06-18T10:07:47","modified_gmt":"2026-06-18T13:07:47","slug":"politica-e-cultura-brasileira-perdem-carlos-nelson-coutinho","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/laboratorios.ufrrj.br\/humanidades\/politica-e-cultura-brasileira-perdem-carlos-nelson-coutinho\/","title":{"rendered":"Pol\u00edtica e cultura brasileira perdem Carlos Nelson Coutinho"},"content":{"rendered":"<div style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: Trebuchet MS, sans-serif\"><span style=\"font-size: 13px\">A seguir, reproduzimos,&nbsp; na \u00edntegra, texto do professor Luiz Sergio Henriques, companheiro de Carlos Nelson Coutinho&nbsp;<\/span><span style=\"font-size: 13px\">e Marco Antonio Nogueira no importante empreendimento da edi\u00e7\u00e3o tem\u00e1tica dos&nbsp;<\/span><i style=\"font-size: 13px\">Cadernos do C\u00e1rcere<\/i><span style=\"font-size: 13px\">,<\/span><span style=\"font-size: 13px\">&nbsp;de Antonio Gramsci. Atendemos, assim, um pedido do professor Raimundo Santos, do CPDA da UFRRJ, que deseja n\u00e3o apenas comunicar a morte de Carlos Nelson Coutinho, mas o legado que ele deixa para os brasileiros.<\/span><\/span><\/div>\n<p><span style=\"font-family: verdana, Helvetica, sans-serif;font-size: 13px\"><br \/><\/span><\/p>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-size: 13px\"><span style=\"font-family: Trebuchet MS, sans-serif\"><b><i>Luiz Sergio Henriques<\/i><\/b><\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-size: 13px\"><span style=\"font-family: Trebuchet MS, sans-serif\"><br \/><\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-size: 13px\"><span style=\"font-family: Trebuchet MS, sans-serif\">Nascido em Itabuna, na Bahia, em 1943, morreu nesta manh\u00e3 de 20 de&nbsp;<\/span><\/span><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">setembro, no Rio de Janeiro, o fil\u00f3sofo e cientista pol\u00edtico Carlos&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">Nelson Coutinho. Professor em\u00e9rito da Universidade Federal do Rio de&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">Janeiro, onde lecionava na Escola de Servi\u00e7o Social, Carlos Nelson&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">deixa um legado amplo na \u00e1rea da produ\u00e7\u00e3o cultural e tamb\u00e9m na \u00e1rea&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">pol\u00edtica.&nbsp;<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\"><br \/><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">Militante do PCB por muitos anos, desde a juventude, Carlos&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">Nelson escreveu mais de uma dezena de livros, a come\u00e7ar por Literatura&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">e humanismo, lan\u00e7ado no final dos anos 1960 pela Editora Civiliza\u00e7\u00e3o&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">Brasileira, de \u00canio Silveira. Em Literatura e humanismo, j\u00e1 est\u00e3o&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">presentes algumas qualidades que o distinguiriam nos anos seguintes,&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">como a clareza de pensamento, a escrita elegante e a percep\u00e7\u00e3o&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">refinada de autores fundamentais, como atesta o ensaio sobre&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">Graciliano Ramos. Tamb\u00e9m neste livro inaugural est\u00e1 presente a&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">influ\u00eancia decisiva do fil\u00f3sofo h\u00fangaro Georg Luk\u00e1cs, cujas ideias&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">sobre o realismo norteavam as pesquisas do ent\u00e3o jovem cr\u00edtico&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">brasileiro.&nbsp;<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\"><br \/><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">Nos anos 1970, Carlos Nelson conheceu o ex\u00edlio em Bolonha&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">\u2013 terra em que se afirmara por d\u00e9cadas o seu amado Partido Comunista&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">Italiano, outra das refer\u00eancias pol\u00edtico-intelectuais imprescind\u00edveis&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">para entender o nosso autor \u2013 e, posteriormente, em Paris. Foi membro&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">eminente do \u201cgrupo de Arm\u00eanio Guedes\u201d, que, dentro do PCB, buscava a&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">renova\u00e7\u00e3o do comunismo brasileiro a partir da quest\u00e3o democr\u00e1tica,&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">vista \u2013 a democracia \u2013 como a alternativa mais produtiva aos caminhos&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">e descaminhos da moderniza\u00e7\u00e3o \u201cprussiana\u201d do capitalismo brasileiro,&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">que havia conhecido um novo impulso a partir da ditadura implantada em&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">1964.&nbsp;<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\"><br \/><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">Neste sentido, Carlos Nelson se notabilizou, j\u00e1 na volta do&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">ex\u00edlio, pelo ensaio \u201cA democracia como valor universal\u201d, fortemente&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">inovador na cultura comunista, exatamente por ter como assumida fonte&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">de inspira\u00e7\u00e3o o pensamento pol\u00edtico amadurecido em torno do antigo&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">PCI, muito especialmente Enrico Berlinguer e Pietro Ingrao. A partir&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">deste momento, incorpora-se vigorosamente \u00e0 reflex\u00e3o de Carlos Nelson&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">a presen\u00e7a de Antonio Gramsci: pode-se dizer que, a partir de uma&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">original interpreta\u00e7\u00e3o de Luk\u00e1cs e Gramsci \u2013 isto \u00e9, dos temas da&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">ontologia do ser social e da pol\u00edtica tal como estabelecida nos pa\u00edses&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">de estrutura \u201cocidental\u201d \u2013, tenha se estruturado a produ\u00e7\u00e3o posterior&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">de Carlos Nelson Coutinho, at\u00e9 o livro mais recente, De Rousseau a&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">Gramsci. Ensaios de teoria pol\u00edtica, publicado em 2011.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\"><br \/><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">Nos \u00faltimos&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">meses, mesmo abalado pela doen\u00e7a, Carlos Nelson dedicava-se a uma&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">hist\u00f3ria da filosofia, testemunho da enorme erudi\u00e7\u00e3o e inquieta\u00e7\u00e3o&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">intelectual que o acompanhou por toda a vida. A partir dos anos 1990,&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">com a crise do PCB, Carlos Nelson passaria pelo PSB (express\u00e3o do seu&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">interesse pelo socialismo democr\u00e1tico), pelo PT e, a partir de 2003,&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">pelo PSOL. Estas op\u00e7\u00f5es pol\u00edticas, naturalmente, deixaram marca na&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">produ\u00e7\u00e3o te\u00f3rica do nosso autor, que est\u00e1 destinada a ser tema de&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">estudos e reflex\u00f5es por parte de todos aqueles que se preocupam com o&nbsp;<\/span><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\">destino do humanismo, da democracia e do socialismo no nosso tempo.<\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\"><br \/><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\"font-family: 'Trebuchet MS', sans-serif;font-size: 13px\"><b>*Luiz S\u00e9rgio Henriques \u00e9 editor do site <a href=\"http:\/\/www.acessa.com\/gramsci\/\" target=\"_blank\">Gramsci e o Brasil<\/a>, ensa\u00edsta, tradutor e um dos organizadores das obras de Antonio Gramsci em portugu\u00eas, especialmente a nova edi\u00e7\u00e3o das <\/b><b><i>Cartas do C\u00e1rcere.<\/i><\/b><i>&nbsp;<\/i><\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>A seguir, reproduzimos,&nbsp; na \u00edntegra, texto do professor Luiz Sergio Henriques, companheiro de Carlos Nelson Coutinho&nbsp;e Marco Antonio Nogueira no importante empreendimento [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[32,37,38,7],"tags":[],"class_list":["post-330","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ciencias-sociais","category-filosofia","category-geral","category-ichs-em-foco"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Pol\u00edtica e cultura brasileira perdem Carlos Nelson Coutinho - Humanidades<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/laboratorios.ufrrj.br\/humanidades\/politica-e-cultura-brasileira-perdem-carlos-nelson-coutinho\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pt_BR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Pol\u00edtica e cultura brasileira perdem Carlos Nelson Coutinho - Humanidades\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"A seguir, reproduzimos,&nbsp; na \u00edntegra, texto do professor Luiz Sergio Henriques, companheiro de Carlos Nelson Coutinho&nbsp;e Marco Antonio Nogueira no importante empreendimento [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/laboratorios.ufrrj.br\/humanidades\/politica-e-cultura-brasileira-perdem-carlos-nelson-coutinho\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Humanidades\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/sitehumanidades\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2012-09-22T20:19:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-06-18T13:07:47+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. tempo de leitura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/laboratorios.ufrrj.br\\\/humanidades\\\/politica-e-cultura-brasileira-perdem-carlos-nelson-coutinho\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/laboratorios.ufrrj.br\\\/humanidades\\\/politica-e-cultura-brasileira-perdem-carlos-nelson-coutinho\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/laboratorios.ufrrj.br\\\/humanidades\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/1e207cfe9dc1463495baab62c5c7cd34\"},\"headline\":\"Pol\u00edtica e cultura brasileira perdem Carlos Nelson Coutinho\",\"datePublished\":\"2012-09-22T20:19:00+00:00\",\"dateModified\":\"2026-06-18T13:07:47+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/laboratorios.ufrrj.br\\\/humanidades\\\/politica-e-cultura-brasileira-perdem-carlos-nelson-coutinho\\\/\"},\"wordCount\":685,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/laboratorios.ufrrj.br\\\/humanidades\\\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Ci\u00eancias Sociais\",\"Filosofia\",\"Geral\",\"ICHS em Foco\"],\"inLanguage\":\"pt-BR\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/laboratorios.ufrrj.br\\\/humanidades\\\/politica-e-cultura-brasileira-perdem-carlos-nelson-coutinho\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/laboratorios.ufrrj.br\\\/humanidades\\\/politica-e-cultura-brasileira-perdem-carlos-nelson-coutinho\\\/\",\"name\":\"Pol\u00edtica e cultura brasileira perdem Carlos Nelson Coutinho - Humanidades\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/laboratorios.ufrrj.br\\\/humanidades\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2012-09-22T20:19:00+00:00\",\"dateModified\":\"2026-06-18T13:07:47+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/laboratorios.ufrrj.br\\\/humanidades\\\/politica-e-cultura-brasileira-perdem-carlos-nelson-coutinho\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/laboratorios.ufrrj.br\\\/humanidades\\\/politica-e-cultura-brasileira-perdem-carlos-nelson-coutinho\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/laboratorios.ufrrj.br\\\/humanidades\\\/politica-e-cultura-brasileira-perdem-carlos-nelson-coutinho\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"In\u00edcio\",\"item\":\"https:\\\/\\\/laboratorios.ufrrj.br\\\/humanidades\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Pol\u00edtica e cultura brasileira perdem Carlos Nelson Coutinho\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/laboratorios.ufrrj.br\\\/humanidades\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/laboratorios.ufrrj.br\\\/humanidades\\\/\",\"name\":\"Humanidades\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/laboratorios.ufrrj.br\\\/humanidades\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/laboratorios.ufrrj.br\\\/humanidades\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pt-BR\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/laboratorios.ufrrj.br\\\/humanidades\\\/#organization\",\"name\":\"UFRRJ\",\"url\":\"https:\\\/\\\/laboratorios.ufrrj.br\\\/humanidades\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/laboratorios.ufrrj.br\\\/humanidades\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/laboratorios.ufrrj.br\\\/humanidades\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/41\\\/2026\\\/01\\\/bannerHumanidades.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/laboratorios.ufrrj.br\\\/humanidades\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/41\\\/2026\\\/01\\\/bannerHumanidades.png\",\"width\":1121,\"height\":285,\"caption\":\"UFRRJ\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/laboratorios.ufrrj.br\\\/humanidades\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/sitehumanidades\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/laboratorios.ufrrj.br\\\/humanidades\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/1e207cfe9dc1463495baab62c5c7cd34\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/f193e07796826f6166a442020f4f314b432bae257aad4de7199dd1c314007c3d?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/f193e07796826f6166a442020f4f314b432bae257aad4de7199dd1c314007c3d?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/f193e07796826f6166a442020f4f314b432bae257aad4de7199dd1c314007c3d?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/laboratorios.ufrrj.br\\\/humanidades\\\/author\\\/admin\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Pol\u00edtica e cultura brasileira perdem Carlos Nelson Coutinho - Humanidades","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/laboratorios.ufrrj.br\/humanidades\/politica-e-cultura-brasileira-perdem-carlos-nelson-coutinho\/","og_locale":"pt_BR","og_type":"article","og_title":"Pol\u00edtica e cultura brasileira perdem Carlos Nelson Coutinho - Humanidades","og_description":"A seguir, reproduzimos,&nbsp; na \u00edntegra, texto do professor Luiz Sergio Henriques, companheiro de Carlos Nelson Coutinho&nbsp;e Marco Antonio Nogueira no importante empreendimento [&hellip;]","og_url":"https:\/\/laboratorios.ufrrj.br\/humanidades\/politica-e-cultura-brasileira-perdem-carlos-nelson-coutinho\/","og_site_name":"Humanidades","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/sitehumanidades\/","article_published_time":"2012-09-22T20:19:00+00:00","article_modified_time":"2026-06-18T13:07:47+00:00","author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Escrito por":"admin","Est. tempo de leitura":"3 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/laboratorios.ufrrj.br\/humanidades\/politica-e-cultura-brasileira-perdem-carlos-nelson-coutinho\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/laboratorios.ufrrj.br\/humanidades\/politica-e-cultura-brasileira-perdem-carlos-nelson-coutinho\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/laboratorios.ufrrj.br\/humanidades\/#\/schema\/person\/1e207cfe9dc1463495baab62c5c7cd34"},"headline":"Pol\u00edtica e cultura brasileira perdem Carlos Nelson Coutinho","datePublished":"2012-09-22T20:19:00+00:00","dateModified":"2026-06-18T13:07:47+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/laboratorios.ufrrj.br\/humanidades\/politica-e-cultura-brasileira-perdem-carlos-nelson-coutinho\/"},"wordCount":685,"publisher":{"@id":"https:\/\/laboratorios.ufrrj.br\/humanidades\/#organization"},"articleSection":["Ci\u00eancias Sociais","Filosofia","Geral","ICHS em Foco"],"inLanguage":"pt-BR"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/laboratorios.ufrrj.br\/humanidades\/politica-e-cultura-brasileira-perdem-carlos-nelson-coutinho\/","url":"https:\/\/laboratorios.ufrrj.br\/humanidades\/politica-e-cultura-brasileira-perdem-carlos-nelson-coutinho\/","name":"Pol\u00edtica e cultura brasileira perdem Carlos Nelson Coutinho - Humanidades","isPartOf":{"@id":"https:\/\/laboratorios.ufrrj.br\/humanidades\/#website"},"datePublished":"2012-09-22T20:19:00+00:00","dateModified":"2026-06-18T13:07:47+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/laboratorios.ufrrj.br\/humanidades\/politica-e-cultura-brasileira-perdem-carlos-nelson-coutinho\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pt-BR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/laboratorios.ufrrj.br\/humanidades\/politica-e-cultura-brasileira-perdem-carlos-nelson-coutinho\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/laboratorios.ufrrj.br\/humanidades\/politica-e-cultura-brasileira-perdem-carlos-nelson-coutinho\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"In\u00edcio","item":"https:\/\/laboratorios.ufrrj.br\/humanidades\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Pol\u00edtica e cultura brasileira perdem Carlos Nelson Coutinho"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/laboratorios.ufrrj.br\/humanidades\/#website","url":"https:\/\/laboratorios.ufrrj.br\/humanidades\/","name":"Humanidades","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/laboratorios.ufrrj.br\/humanidades\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/laboratorios.ufrrj.br\/humanidades\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pt-BR"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/laboratorios.ufrrj.br\/humanidades\/#organization","name":"UFRRJ","url":"https:\/\/laboratorios.ufrrj.br\/humanidades\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pt-BR","@id":"https:\/\/laboratorios.ufrrj.br\/humanidades\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/laboratorios.ufrrj.br\/humanidades\/wp-content\/uploads\/sites\/41\/2026\/01\/bannerHumanidades.png","contentUrl":"https:\/\/laboratorios.ufrrj.br\/humanidades\/wp-content\/uploads\/sites\/41\/2026\/01\/bannerHumanidades.png","width":1121,"height":285,"caption":"UFRRJ"},"image":{"@id":"https:\/\/laboratorios.ufrrj.br\/humanidades\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/sitehumanidades\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/laboratorios.ufrrj.br\/humanidades\/#\/schema\/person\/1e207cfe9dc1463495baab62c5c7cd34","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pt-BR","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f193e07796826f6166a442020f4f314b432bae257aad4de7199dd1c314007c3d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f193e07796826f6166a442020f4f314b432bae257aad4de7199dd1c314007c3d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/f193e07796826f6166a442020f4f314b432bae257aad4de7199dd1c314007c3d?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"url":"https:\/\/laboratorios.ufrrj.br\/humanidades\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/laboratorios.ufrrj.br\/humanidades\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/330","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/laboratorios.ufrrj.br\/humanidades\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/laboratorios.ufrrj.br\/humanidades\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/laboratorios.ufrrj.br\/humanidades\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/laboratorios.ufrrj.br\/humanidades\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=330"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/laboratorios.ufrrj.br\/humanidades\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/330\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16726,"href":"https:\/\/laboratorios.ufrrj.br\/humanidades\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/330\/revisions\/16726"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/laboratorios.ufrrj.br\/humanidades\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=330"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/laboratorios.ufrrj.br\/humanidades\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=330"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/laboratorios.ufrrj.br\/humanidades\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=330"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}